จัดการมรดก / ตั้งผู้จัดการมรดก

เอกสารที่ต้องเตรียม

• • ใบมรณบัตรฉบับคัดรับรองใหม่
• • ทะเบียนบ้านที่จำหน่ายชื่อผู้เสียชีวิตแล้ว
• • ทะเบียนสมรส สูติบัตรของทายาท หรือเอกสารแสดงความสัมพันธ์
• • พินัยกรรม หากมี พร้อมเอกสารการรับรองของประเทศที่ทำพินัยกรรม
• • คำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดก หากปลายทางร้องขอ
• • รายการทรัพย์สิน เช่น สมุดบัญชี โฉนด หรือหนังสือรับรองการถือหุ้น

ขั้นตอนการดำเนินการ

1. 1. แยกทรัพย์สินตามเขตอำนาจ — ระบุว่าทรัพย์สินใดอยู่ในไทยและใดอยู่ต่างประเทศ เพราะใช้กระบวนการคนละระบบ
2. 2. รวบรวมหลักฐานการเสียชีวิตและความเป็นทายาท — คัดเอกสารฉบับใหม่จากสำนักทะเบียนเพื่อให้ตรวจสอบย้อนกลับได้
3. 3. แปลและรับรองตามระบบปลายทาง — ศาลไทยต้องใช้นักแปลที่ขึ้นทะเบียนกระทรวงยุติธรรม ส่วนต่างประเทศใช้ระบบของประเทศนั้น
4. 4. ดำเนินการตั้งผู้จัดการมรดก — หากต้องยื่นศาลไทย ทนายความจะเตรียมคำร้องพร้อมบัญชีทายาทและบัญชีทรัพย์
5. 5. ติดต่อธนาคารและหน่วยงานทะเบียน — แต่ละแห่งมีแบบฟอร์มและรูปแบบเอกสารรับรองของตนเอง ควรขอรายการเป็นลายลักษณ์อักษร

ข้อควรระวัง / สาเหตุถูกตีกลับ

• • ธนาคารส่วนใหญ่ไม่ปล่อยบัญชีจนกว่าจะมีคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดก
• • พินัยกรรมที่ทำในต่างประเทศต้องรับรองจากประเทศต้นทางก่อนจึงจะใช้ในไทยได้
• • ชื่อทายาทที่สะกดต่างกันในแต่ละเอกสาร ทำให้ต้องยื่นเอกสารเชื่อมชื่อเพิ่ม
• • เอกสารมรดกมักมีหลายฉบับที่ต้องรับรองพร้อมกัน วางแผนเวลาเผื่อคิวหน่วยงาน

คำแนะนำจากทีมงาน

• • ทำบัญชีทรัพย์สินหนึ่งหน้าไว้ก่อน จะช่วยให้ทนายและธนาคารประเมินได้เร็ว
• • ขอรายการเอกสารจากธนาคารเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มแปล
• • ทำสำเนารับรองหลายชุด เพราะหลายหน่วยงานเก็บฉบับจริงไว้

• วางแผนการบังคับคดีตั้งแต่ก่อนฟ้อง

  การชนะคดีไม่ได้แปลว่าได้รับชำระหนี้ ควรสำรวจทรัพย์สินของคู่กรณีและความเป็นไปได้ในการบังคับคดีก่อน เพื่อประเมินว่าคุ้มกับเวลาและค่าธรรมเนียมหรือไม่

• แยกเรื่องแพ่งกับอาญาให้ชัดตั้งแต่ต้น

  ข้อพิพาทเดียวกันอาจมีทั้งมูลแพ่งและอาญา ซึ่งใช้ศาล ขั้นตอน และมาตรฐานพยานต่างกัน การเลือกช่องทางผิดตั้งแต่แรกทำให้เสียเวลาและค่าใช้จ่ายโดยไม่จำเป็น

• ทำหนังสือมอบอำนาจให้ถูกแบบตั้งแต่ต้น

  หากอยู่ต่างประเทศ หนังสือมอบอำนาจควรลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลไทย หรือผ่านโนตารีแล้วรับรองนิติกรณ์ เพื่อให้ใช้ยื่นต่อศาลหรือหน่วยงานไทยได้

• พิจารณาการเจรจาหรือไกล่เกลี่ยควบคู่กับการฟ้อง

  ศาลไทยมีระบบไกล่เกลี่ยทั้งก่อนฟ้องและระหว่างพิจารณา ข้อตกลงที่ทำเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความต่อหน้าศาลบังคับได้ และมักจบเร็วกว่าการสืบพยานเต็มรูปแบบ

• ยื่นเอกสารแปลที่ไม่มีการรับรอง

  คำแปลที่ใช้ในชั้นศาลหรือหน่วยงานราชการต้องมีผู้แปลรับรองความถูกต้อง และในบางกรณีต้องผ่านนิติกรณ์กรมการกงสุล คำแปลจากเครื่องมืออัตโนมัติมักถูกปฏิเสธ

• เปิดเผยข้อมูลคดีในที่สาธารณะ

  การโพสต์รายละเอียดคู่กรณีหรือข้อกล่าวหาต่อสาธารณะระหว่างคดี อาจก่อความรับผิดฐานหมิ่นประมาทเพิ่มเติมและกระทบรูปคดีเดิม

• คาดหวังคำรับประกันผลคดี

  ไม่มีทนายความหรือผู้ให้บริการใดรับประกันผลคำพิพากษาได้ และการโฆษณารับประกันผลขัดต่อมรรยาททนายความ สิ่งที่ประเมินได้คือความเสี่ยง แนวคำพิพากษาที่เกี่ยวข้อง และทางเลือกในการระงับข้อพิพาท

• เข้าใจผิดว่าไทยมี Notary Public

  ประเทศไทยไม่มีระบบ Notary Public แบบคอมมอนลอว์ ผู้มีอำนาจรับรองคือทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสารที่ขึ้นทะเบียนกับสภาทนายความ หากปลายทางบังคับ Notary Public โดยเฉพาะ ต้องตรวจสอบกับผู้รับเอกสารก่อน